Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho công dân khi thực hiện các thủ tục hành chính lĩnh vực hộ tịch như: đăng ký khai sinh, đăng ký kết hôn, xác nhận tình trạng hôn nhân…, ngày 14/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 18/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tư pháp.
Theo đó, nhiều quy định mới mang tính đột phá sẽ được áp dụng như sau:
1. Không phải xuất trình bản chính giấy tờ tùy thân khi đăng ký hộ tịch
Khi thực hiện thủ tục hành chính về hộ tịch, công dân không cần nộp hoặc xuất trình bản chính các giấy tờ tùy thân như: Hộ chiếu, Thẻ căn cước hoặc Căn cước công dân.
Công dân chỉ cần cung cấp: Số định danh cá nhân; hoặc Thông tin giấy tờ tùy thân (số giấy tờ, ngày cấp).
Căn cứ thông tin do công dân cung cấp, công chức tiếp nhận hồ sơ sẽ chủ động tra cứu dữ liệu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để đối chiếu và giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
Chỉ trong trường hợp không tra cứu được dữ liệu hoặc thông tin chưa đầy đủ, chưa chính xác thì mới yêu cầu công dân xuất trình bản chính giấy tờ để kiểm tra, đối chiếu.
2. Không phải nộp bản án ly hôn hoặc giấy chứng tử khi xác nhận tình trạng hôn nhân
Đối với trường hợp xác nhận tình trạng hôn nhân mà công dân đã ly hôn hoặc vợ/chồng đã chết, công dân không cần nộp bản chính: Bản án/Quyết định ly hôn của Tòa án; Giấy chứng tử hoặc Trích lục khai tử. Công dân chỉ cần cung cấp các thông tin gồm: Cơ quan ban hành; Số văn bản; Ngày ban hành giấy tờ liên quan.
Sau đó, công chức tiếp nhận hồ sơ sẽ thực hiện tra cứu thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc phần mềm hộ tịch điện tử để giải quyết thủ tục theo quy định.
3. Đăng ký lại khai sinh, kết hôn tại nơi cư trú thuận tiện hơn
Trường hợp công dân đăng ký lại khai sinh hoặc đăng ký lại kết hôn tại UBND cấp xã không phải nơi đã đăng ký trước đây, công dân không cần nộp bản chính hoặc bản sao các giấy tờ liên quan (Đối với thủ tục đăng ký kết hôn, công dân không cần đến lấy giấy xác nhận tình trạng hôn nhân nơi cư trú).
Công dân chỉ cần cung cấp: Số định danh cá nhân; hoặc thông tin giấy tờ (số, ngày cấp).
Công chức tiếp nhận hồ sơ sẽ chủ động tra cứu thông tin đăng ký hộ tịch trước đây trên phần mềm hộ tịch điện tử thông qua nghiệp vụ cấp bản sao để làm căn cứ xem xét, giải quyết thủ tục theo quy định.
Ý nghĩa của các quy định mới
Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch góp phần: Giảm giấy tờ phải xuất trình, nộp hồ sơ; Tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân; Đẩy mạnh chuyển đổi số và giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử; Nâng cao chất lượng phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước.
Người dân khi thực hiện các thủ tục hộ tịch cần chủ động cung cấp chính xác thông tin cá nhân để việc tra cứu, giải quyết hồ sơ được nhanh chóng, thuận lợi.
